Nhồi máu cơ tim thường gặp ở độ tuổi nào? Ai có nguy cơ cao?

Nhồi máu cơ tim là một trong những bệnh lý tim mạch nguy hiểm, có thể khởi phát đột ngột và đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời. Nhiều người cho rằng bệnh chỉ gặp ở người cao tuổi, tuy nhiên thực tế cho thấy nhồi máu cơ tim đang có xu hướng trẻ hóa và có thể xuất hiện ở nhiều độ tuổi khác nhau. Vậy nhồi máu cơ tim thường gặp ở độ tuổi nào, và ai là những người thuộc nhóm nguy cơ cao cần đặc biệt lưu ý? Việc nắm rõ các yếu tố nguy cơ không chỉ giúp nhận diện sớm khả năng mắc bệnh mà còn hỗ trợ chủ động xây dựng lối sống lành mạnh, từ đó bảo vệ sức khỏe tim mạch hiệu quả hơn.

Nhồi máu cơ tim thường gặp ở độ tuổi nào?

Nhồi máu cơ tim có thể xảy ra ở bất kỳ độ tuổi nào, nhưng thường gặp nhất ở nhóm người trung niên và cao tuổi. Nguy cơ bắt đầu tăng rõ từ khoảng 45 tuổi ở nam giới và 55 tuổi ở nữ giới, chủ yếu do quá trình xơ vữa động mạch tiến triển theo thời gian. Bên cạnh đó, các yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, đái tháo đường, hút thuốc lá và lối sống ít vận động cũng góp phần làm gia tăng khả năng mắc bệnh. (1)

Đáng chú ý, trong những năm gần đây, tỷ lệ nhồi máu cơ tim ở người trẻ (dưới 40 tuổi) đang có xu hướng gia tăng. Tình trạng này thường liên quan đến căng thẳng kéo dài, thừa cân – béo phì, chế độ ăn uống và sinh hoạt thiếu khoa học.

Tỷ lệ nhồi máu cơ tim theo độ tuổi (bảng tham khảo)

Yếu tố làm tăng nhồi máu cơ tim theo tuổi

Nguy cơ nhồi máu cơ tim không chỉ tăng theo tuổi mà còn chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố sức khỏe và lối sống, gồm:

• Tăng huyết áp: Tình trạng huyết áp cao kéo dài gây tổn thương lớp nội mạc mạch máu, tạo điều kiện cho cholesterol lắng đọng và hình thành các mảng xơ vữa trong thành mạch. Theo thời gian, động mạch trở nên hẹp và giảm độ đàn hồi, làm tăng nguy cơ tắc nghẽn mạch vành và dẫn đến nhồi máu cơ tim. Nghiên cứu từ Women’s Health Initiative cũng chỉ ra rằng, huyết áp tâm thu tăng có liên quan đến nguy cơ bệnh mạch vành cao hơn, đặc biệt ở phụ nữ sau mãn kinh mắc đái tháo đường.
• Tiểu đường: Đái tháo đường làm tổn thương thành mạch máu, thúc đẩy quá trình viêm và xơ vữa động mạch.
• Mỡ máu cao: LDL-cholesterol cao là một trong những yếu tố chính thúc đẩy hình thành mảng xơ vữa trong động mạch vành. Theo nghiên cứu INTERHEART được thực hiện tại 52 quốc gia với gần 30.000 người tham gia, rối loạn lipid máu là một trong những yếu tố nguy cơ quan trọng nhất đối với cơn nhồi máu cơ tim đầu tiên.
• Tiền sử gia đình: Yếu tố di truyền có thể ảnh hưởng đến nguy cơ mắc bệnh tim mạch thông qua các đặc điểm như rối loạn lipid máu, tăng huyết áp hoặc xu hướng xơ vữa động mạch sớm.
• Nội tiết tố: Hormone estrogen ở phụ nữ có vai trò bảo vệ tim mạch bằng cách hỗ trợ duy trì chức năng nội mạc mạch máu và cân bằng mỡ máu. Sau mãn kinh, khi nồng độ estrogen suy giảm, nguy cơ xơ vữa động mạch và nhồi máu cơ tim tăng lên đáng kể.
• Giới tính: Nam giới thường có nguy cơ nhồi máu cơ tim cao hơn ở độ tuổi trẻ và trung niên. Ở phụ nữ, bệnh thường xuất hiện muộn hơn khoảng 10 năm nhờ tác dụng bảo vệ của hormone estrogen trước giai đoạn mãn kinh. Tuy nhiên, sau mãn kinh, khi nồng độ estrogen suy giảm, nguy cơ nhồi máu cơ tim ở phụ nữ tăng nhanh và có thể tiệm cận nam giới.

Bệnh thường gặp ở nhóm nam giới trung niên và người cao tuổi

Làm gì để kiểm soát nhồi máu cơ tim trong nhóm tuổi nguy cơ?

Dù tuổi tác là yếu tố nguy cơ không thể thay đổi, việc duy trì lối sống lành mạnh và kiểm soát hiệu quả các bệnh lý nền vẫn có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ nhồi máu cơ tim.

• Duy trì chế độ ăn tốt cho tim mạch: Chế độ dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát huyết áp, mỡ máu và cân nặng. Nên tăng cường rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu, cá và các nguồn chất béo tốt như dầu ô liu hoặc các loại hạt. Đồng thời, cần hạn chế các thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn nhiều muối, nhiều đường và chất béo bão hòa. Nghiên cứu ATTICA Cohort theo dõi trong 20 năm cho thấy những người tuân thủ tốt chế độ ăn Địa Trung Hải (ưu tiên các loại thực phẩm có nguồn gốc thực vật, chất béo lành mạnh và hải sản) có nguy cơ mắc bệnh tim mạch thấp hơn đáng kể so với những người ăn uống thiếu lành mạnh.
• Tập thể dục đều đặn: Tập thể dục đều đặn giúp cải thiện huyết áp, kiểm soát đường huyết, giảm cholesterol xấu (LDL-c) và hỗ trợ duy trì cân nặng hợp lý. Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA) khuyến nghị người trưởng thành nên vận động ít nhất 150 phút cường độ trung bình mỗi tuần (khoảng 3–5 buổi/tuần, mỗi buổi 30–45 phút) hoặc 75 phút cường độ cao mỗi tuần (tương đương khoảng 2–3 buổi/tuần, mỗi buổi 25–40 phút). Theo AHA, hoạt động thể chất thường xuyên giúp giảm đáng kể nguy cơ tử vong và nhồi máu cơ tim, kể cả ở người có sẵn các yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, đái tháo đường hay rối loạn mỡ máu.
• Kiểm soát tốt bệnh nền: Các bệnh lý như tăng huyết áp, đái tháo đường và rối loạn mỡ máu là những yếu tố nguy cơ hàng đầu của nhồi máu cơ tim. Việc tuân thủ điều trị, dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ và theo dõi sức khỏe định kỳ giúp hạn chế tổn thương mạch máu và giảm nguy cơ biến chứng nhồi máu cơ tim.
• Bỏ thuốc lá và hạn chế rượu bia: Hút thuốc lá làm tổn thương thành mạch máu, thúc đẩy hình thành mảng xơ vữa và tăng nguy cơ hình thành cục máu đông. Nguy cơ nhồi máu cơ tim ở người hút thuốc thường cao hơn đáng kể so với người không hút thuốc. Bên cạnh đó, uống nhiều rượu bia có thể làm tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim và ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tim mạch. Vì vậy, việc từ bỏ thuốc lá và hạn chế sử dụng đồ uống có cồn được xem là những biện pháp quan trọng giúp bảo vệ sức khỏe tim mạch và giảm nguy cơ mắc nhồi máu cơ tim.
• Bổ sung dưỡng chất thiên nhiên: Bên cạnh chế độ ăn uống khoa học và lối sống lành mạnh, có thể cân nhắc bổ sung thêm một số tinh chất thiên nhiên hỗ trợ sức khỏe tim mạch như GDL-5. Hoạt chất này được chứng minh có khả năng tác động đến enzyme HMG-CoA reductase – enzyme tham gia vào quá trình tổng hợp cholesterol trong cơ thể, đồng thời hỗ trợ điều hòa chuyển hóa lipid trong tế bào. Nhờ cơ chế này, GDL-5 có thể góp phần giúp giảm LDL-C (cholesterol “xấu”) và hỗ trợ tăng HDL-C (cholesterol “tốt”), từ đó cải thiện tình trạng rối loạn mỡ máu. Việc kiểm soát tốt mỡ máu có ý nghĩa quan trọng trong việc làm chậm quá trình xơ vữa động mạch và giảm nguy cơ các biến cố tim mạch như nhồi máu cơ tim.
• Tầm soát tim mạch định kỳ: Nhiều yếu tố nguy cơ của nhồi máu cơ tim như tăng huyết áp, rối loạn lipid máu hoặc tiền đái tháo đường thường tiến triển âm thầm trong thời gian dài mà không gây triệu chứng rõ rệt. Việc khám sức khỏe và tầm soát tim mạch định kỳ giúp phát hiện sớm các bất thường để có biện pháp can thiệp kịp thời.

Tầm soát tim mạch định kỳ giúp phát hiện sớm các bất thường và có phương pháp can thiệp kịp thời giúp hỗ trợ ngăn ngừa nhồi máu cơ tim

Nhồi máu cơ tim thường gặp ở độ tuổi nào? Nhồi máu cơ tim thường gặp ở độ tuổi trung niên và cao tuổi, đặc biệt phổ biến từ sau 45 tuổi ở nam giới và khoảng 55 tuổi ở nữ giới. Tuy nhiên, bệnh vẫn có thể xảy ra ở người trẻ nếu có lối sống không lành mạnh hoặc mắc các bệnh lý nền như tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu và tiểu đường. Vì vậy, để giảm nguy cơ mắc nhồi máu cơ tim, mỗi người cần duy trì lối sống khoa học, kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ và thực hiện tầm soát tim mạch định kỳ.