Nhồi máu cơ tim có phải mổ không? Ai nên can thiệp?

Việc lựa chọn phương pháp điều trị nhồi máu cơ tim phụ thuộc vào mức độ tổn thương, tình trạng sức khỏe, thời gian kịp thời cấp cứu tại bệnh viện… của từng người bệnh. Vậy, nhồi máu cơ tim có phải mổ không và khi nào không cần mổ? Bài viết dưới đây FAZ sẽ giúp bạn hiểu rõ về tình trạng này, từ đó chủ động hơn trong điều trị.

Nhồi máu cơ tim có phải mổ không?

Nhồi máu cơ tim xảy ra khi có mảng xơ vữa bị vỡ hoặc cục máu đông làm tắc nghẽn dòng máu đến tim. Khi đó, việc điều trị nhồi máu cơ tim thường là tập trung vào việc khôi phục và khơi thông dòng máu càng nhanh càng tốt để giảm thiểu tổn thương cho tim.

Tuy nhiên, nhồi máu cơ tim có phải mổ không còn tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng và yếu tố gây tắc nghẽn, tình trạng sức khỏe của bệnh nhân hoặc các yếu tố khác… từ đó giúp bác sĩ lựa chọn điều trị nhồi máu cơ tim bằng thuốc hoặc phẫu thuật.

Ai nên can thiệp phẫu thuật nhồi máu cơ tim?

Mặc dù can thiệp bằng phẫu thuật cho bệnh nhân nhồi máu cơ tim là rất quan trọng nhưng không phải tất cả bệnh nhân đều cần phẫu thuật.

1. Trường hợp cần can thiệp

Dưới đây là những trường hợp được cân nhắc can thiệp mổ nhồi máu cơ tim theo khuyến cáo tim mạch hiện đại: (1)

• Người bị tắc nhiều nhánh động mạch vành, mạch vành bị vôi hóa nghiêm trọng…
• Người bệnh không thể đặt stent, tái hẹp nhiều lần sau đặt stent hoặc can thiệp thất bại do huyết khối lan rộng.
• Nhồi máu cơ tim kèm biến chứng nguy hiểm như thủng vách liên thất, phình động mạch chủ, sốc tim không đáp ứng điều trị…
• Bệnh nhân mắc đái tháo đường, suy tim…

2. Trường hợp không cần can thiệp

Nhiều trường hợp có thể được kiểm soát hiệu quả bằng thuốc, thay đổi lối sống hoặc các thủ thuật ít xâm lấn hơn. Dưới đây là một vài ví dụ:

• Bệnh động mạch vành nhẹ
• Đau thắt ngực ổn định có thể kiểm soát bằng thuốc
• Bệnh van tim nhẹ
• Suy tim giai đoạn sớm…

Phần lớn bệnh nhân không cần phẫu thuật sẽ được điều trị bằng:

• Thuốc tiêu sợi huyết (nếu đến sớm trong “giờ vàng”)
• Thuốc chống đông, thuốc kháng kết tập tiểu cầu
• Thuốc giãn mạch, giảm đau, ổn định huyết áp

Nếu bệnh động mạch vành nhẹ có thể kiểm soát ổn định bằng thuốc hoặc mạch vành tái thông tốt sau dùng thuốc, có thể không cần can thiệp phẫu thuật.

Mổ nhồi máu cơ tim có thể gây hậu quả gì?

Bên cạnh lo lắng nhồi máu cơ tim có cần phẫu thuật, thì nhiều người còn lo lắng rằng liệu phẫu thuật nhồi máu cơ tim có tiềm ẩn rủi ro nhiều không. Vì vậy, trước khi thực hiện phẫu thuật, bác sĩ sẽ thảo luận với người bệnh (hoặc người thân) về lợi ích và rủi ro của ca phẫu thuật trước khi tiến hành. Rủi ro sẽ khác nhau tùy thuộc vào vấn đề về tim, loại phẫu thuật và tình trạng sức khỏe tổng thể của mỗi người. Một số rủi ro xảy ra như:

• Rối loạn nhịp tim
• Chảy máu
• Cục máu đông có thể dẫn đến đột quỵ, huyết khối tĩnh mạch.
• Tổn thương các mô của cơ quan khác như tim, thận, gan và phổi.
• Viêm phổi
• Sốt, nhiễm trùng, sưng tấy hoặc các dấu hiệu viêm khác…
• Mất trí nhớ và các vấn đề khác như khó tập trung, khó khăn khi đưa ra quyết định…
• Phẫu thuật tim cũng tiềm ẩn rủi ro tử vong cao ở những người đang trong tình trạng sức khỏe rất yếu trước khi phẫu thuật.

Nhìn chung, nguy cơ biến chứng sẽ cao hơn nếu phẫu thuật tim được thực hiện trong tình huống khẩn cấp (trong cơn nhồi máu cơ tim). Nguy cơ cũng cao hơn nếu người bệnh mắc kèm các bệnh lý khác như tiểu đường, bệnh thận, bệnh phổi hoặc bệnh động mạch ngoại biên (PAD).

Nhồi máu cơ tim không can thiệp kịp bệnh có thể gây rối loạn nhịp tim nhanh

Có những phương pháp mổ nhồi máu cơ tim phổ biến nào?

Phẫu thuật tim là một thủ thuật y tế quan trọng, thường được xem là biện pháp cuối cùng để điều trị các bệnh tim mạch nghiêm trọng. Phương pháp phẫu thuật để điều trị nhồi máu cơ tim là phẫu thuật bắc cầu động mạch vành (CABG).

Phẫu thuật bắc cầu động mạch vành (CABG là một phẫu thuật tim hở). Bác sĩ lấy một mạch máu khỏe mạnh từ bộ phận khác trong cơ thể, sau đó tạo ra một đường dẫn mới giúp máu lưu thông đến tim tốt hơn. Dòng máu sau khi được tái tạo sẽ được dẫn qua động mạch vành bị tắc nghẽn hoặc thu hẹp. Phẫu thuật này được thực hiện khẩn cấp khi bệnh nhân bị nhồi máu cơ tim hoặc được thực hiện vài ngày sau đó, sau khi tim đã hồi phục phần nào.

=> Xem thêm: Người bị nhồi máu cơ tim sống được bao lâu?

Sau phẫu thuật bệnh nhân cần chú ý điều gì?

Phẫu thuật tim hở đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng về các rủi ro và chăm sóc sau hậu phẫu. Dưới đây là những lưu ý mà người bệnh không nên bỏ lỡ:

Hồi phục tại bệnh viện

Sau ca phẫu thuật, người bệnh có thể phải nằm trong phòng chăm sóc tích cực (ICU), tùy thuộc vào loại phẫu thuật bạn đã trải qua. Kim truyền tĩnh mạch (IV) được cắm vào mạch máu ở cánh tay hoặc vùng cổ – ngực để truyền dịch cho đến khi bạn có thể tự uống.

Khi rời khỏi phòng chăm sóc đặc biệt (ICU), người bệnh sẽ được chuyển đến một khu vực khác của bệnh viện trong vài ngày trước khi về nhà. Trong thời gian nằm viện, đội ngũ y tế sẽ theo dõi sát sao nhịp tim, huyết áp, hô hấp và vết mổ… cho đến khi đủ điều kiện xuất viện.

Phục hồi tại nhà

Mỗi người bệnh sau phẫu thuật nhồi máu cơ tim sẽ có phản ứng và thời gian phục hồi khác nhau. Một số lưu ý khi chăm sóc người bệnh sau phẫu thuật bao gồm:

• Chăm sóc vết mổ đang lành.
• Nhận dạng các dấu hiệu nhiễm trùng hoặc các biến chứng khác.
• Cảm giác khó chịu và đau nhẹ sau phẫu thuật tim là tình trạng bình thường. Bác sĩ sẽ cùng bạn lựa chọn thuốc giảm đau phù hợp. Một số tác dụng phụ thường gặp sau phẫu thuật tim bao gồm: Táo bón, khó ngủ, mất cảm giác thèm ăn, suy giảm trí nhớ, thay đổi tâm trạng hoặc trầm cảm, đau ngực hoặc đau cơ, đặc biệt nếu bạn có vết mổ ở chân do phẫu thuật bắc cầu động mạch vành (CABG).
• Xây dựng chế độ dinh dưỡng khoa học: Hạn chế ăn muối, đường, chất béo bão hòa, đồ uống chứa cồn và caffeine… giúp giảm gánh nặng cho tim. Ưu tiên rau xanh, trái cây tươi, ngũ cốc nguyên hạt và nguồn đạm ít béo như cá, thịt gia cầm bỏ da hoặc các loại đậu. Giữ cân nặng ở mức hợp lý đặc biệt quan trọng sau cơn đau tim vì điều này góp phần hỗ trợ phục hồi và giảm nguy cơ tái phát.
• Duy trì vận động phù hợp: Tập luyện ít nhất 30 phút mỗi ngày bằng các bài tập vừa sức giúp tăng cường chức năng tim và cải thiện tuần hoàn. Người bệnh nên trao đổi với bác sĩ để xây dựng chương trình tập luyện an toàn, phù hợp thể trạng. Sau phẫu thuật nhồi máu cơ tim, người bệnh nên tham gia chương trình phục hồi chức năng tim mạch có giám sát y tế thường được khuyến khích, nhất là trong giai đoạn đầu.
• Kiểm soát căng thẳng: Stress kéo dài làm tăng huyết áp và tăng áp lực lên hệ tim mạch. Áp dụng các biện pháp thư giãn như thiền, hít thở sâu, yoga hoặc duy trì thói quen ngủ đủ giấc sẽ giúp ổn định tinh thần và hỗ trợ tim khỏe mạnh.
• Kiểm soát bệnh nền: Các bệnh lý nền như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu… có thể làm tiến triển xơ vữa động mạch nhanh hơn. Vì vậy, cần kiểm soát tốt các bệnh này bằng thuốc và lối sống khoa học là yếu tố quan trọng để bảo vệ tim.
• Theo dõi tim mạch định kỳ: Sau phẫu thuật, người bệnh cần tái khám đúng hẹn để được đánh giá chức năng tim và điều chỉnh điều trị khi cần. Chủ động theo dõi các yếu tố nguy cơ sẽ giúp phòng ngừa bệnh nhồi máu cơ tim và duy trì sức khỏe tim mạch lâu dài.
• Uống thuốc theo chỉ định của bác sĩ: Người sau phẫu thuật nhồi máu cơ tim có thể cần dùng thuốc tim duy trì. Ví dụ, nếu nhồi máu cơ tim là do cholesterol cao gây ra, việc dùng thuốc statin có thể giúp giảm nguy cơ tái nhồi máu lần nữa.

Hiện nay, bổ sung các tinh chất quý như GDL-5 (chiết xuất từ phấn mía Nam Mỹ) được các chuyên gia khuyến nghị là một trong những phương pháp hỗ trợ điều hòa mỡ máu, giảm nguy cơ tăng huyết áp và bệnh tim mạch. GDL-5 là tên khoa học của một nhóm hợp chất thuộc họ Cosanol (Policosanol). Hoạt chất này được chiết tách từ phấn mía Nam Mỹ bằng công nghệ đặc biệt, giúp lại 5 thành phần quan trọng gồm Octacosanol, Triacosanol, Nonacosanol, Heptacosanol và Hexacosanol. Nhờ đó, GDL-5 có tác dụng hỗ trợ kiểm soát mỡ máu, góp phần ổn định huyết áp và giảm nguy cơ mắc các bệnh tim mạch như thiếu máu cơ tim hay nhồi máu cơ tim.

Các nghiên cứu lâm sàng tại Hoa Kỳ với sự tham gia của trên 30.000 bệnh nhân cho thấy, sử dụng GDL-5 liên tục trong 4 – 8 tuần giúp giảm Cholesterol toàn phần, giảm Triglyceride, giảm LDL-C và tăng HDL-C.

Nhồi máu cơ tim có phải mổ không? Nhồi máu cơ tim là biến cố tim mạch nguy hiểm nhưng có thể kiểm soát nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng hướng. Quan trọng hơn cả, sau cơn nhồi máu cơ tim, người bệnh cần duy trì lối sống lành mạnh và tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ để giảm nguy cơ tái phát.