Cách điều trị tăng Triglyceride bằng insulin hiệu quả và an toàn

Tăng Triglyceride là tình trạng liên quan đến rối loạn lipid máu, ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch và chuyển hóa. Hiện nay, insulin được sử dụng như một biện pháp kiểm soát mức Triglyceride. Vậy điều trị tăng Triglyceride bằng insulin mang lại kết quả như thế nào và phương pháp này có phù hợp với mọi người bệnh không?

Khi nào cần điều trị tăng Triglyceride bằng insulin?

Điều trị tăng Triglyceride bằng insulin thường được áp dụng khi mức Triglyceride tăng rất cao (trên 500mg/dL), vì đây là ngưỡng nguy cơ viêm tụy cấp. Insulin giúp gan giảm sản xuất Triglyceride và cải thiện khả năng sử dụng glucose, từ đó làm giảm lipid trong máu. Phương pháp này thường được sử dụng khi các biện pháp thông thường như thay đổi chế độ ăn uống và thuốc hạ lipid không hiệu quả. [1]

Cách điều trị tăng Triglyceride bằng insulin an toàn từ chuyên gia

Cách điều trị tăng Triglyceride bằng insulin giúp tăng cường hoạt động của enzyme lipoprotein lipase, hỗ trợ quá trình phân giải chylomicron. Insulin được xem là phương pháp hiệu quả giúp giảm Triglyceride, thậm chí có thể áp dụng cho các bệnh nhân không mắc bệnh đái tháo đường kết hợp cùng các loại thuốc uống khác.

Liều Insulin khuyến nghị là từ 0,1 – 0,3 UI/kg/giờ mà không cần bolus insulin. Khi đường huyết giảm xuống dưới 180 mg/dL, cần truyền thêm dung dịch chứa dextrose, với mục tiêu duy trì mức đường huyết trong khoảng 140 – 180 mg/dL. Trong suốt quá trình điều trị bằng insulin, cần theo dõi Triglyceride máu mỗi 12 giờ. Khi Triglyceride giảm xuống dưới 500 mg/dL, nên ngừng truyền insulin. [2]

Các loại thuốc hỗ trợ quá trình điều trị tăng Triglyceride bằng insulin

Ngoài cách điều trị tăng Triglyceride bằng insulin, người bệnh cần kết hợp sử dụng các loại thuốc điều trị khác theo hướng dẫn của bác sĩ.

1. Fibrate

Fibrate là nhóm thuốc có tác dụng giảm mức Triglyceride máu, thường được chỉ định cho những bệnh nhân có Triglyceride tăng cao đáng kể. Các loại thuốc trong nhóm này như gemfibrozil và fenofibrate hoạt động bằng cách kích thích enzyme lipoprotein lipase – enzyme có vai trò quan trọng trong việc phân hủy các lipoprotein chứa Triglyceride. Nhờ đó cơ thể loại bỏ Triglyceride khỏi máu, làm giảm nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến tim mạch và viêm tụy cấp.

2. Axit béo omega-3

Axit béo omega-3, thường có nguồn gốc từ dầu cá hoặc các loại hạt, có hiệu quả trong việc giảm Triglyceride bằng cách ức chế tổng hợp Triglyceride tại gan và tăng cường quá trình phân hủy chúng. Các nghiên cứu đã cho thấy, bổ sung omega-3, đặc biệt là EPA (eicosapentaenoic acid) và DHA (docosahexaenoic acid), có thể giảm Triglyceride từ 20 – 30%. Đây là một phương pháp an toàn và tự nhiên để cải thiện lipid máu, đặc biệt cho những bệnh nhân không thể sử dụng được các loại thuốc mạnh hơn.

Omega-3 cũng có tác dụng hỗ trợ điều trị Triglyceride cao

3. Niacin (Axit nicotinic)

Niacin hay còn gọi là vitamin B3, là một loại vitamin có khả năng giảm Triglyceride và LDL-cholesterol, đồng thời tăng HDL-cholesterol (cholesterol tốt). Niacin giúp ngăn chặn giải phóng Triglyceride từ các tế bào mỡ vào máu, từ đó giảm nồng độ Triglyceride máu. Tuy nhiên, liều cao của niacin có thể gây ra một số tác dụng phụ như đỏ bừng mặt, ngứa ngáy và rối loạn tiêu hóa, do đó người bệnh cần tuân thủ chỉ định của bác sĩ.

4. Statin

Mặc dù statin chủ yếu được sử dụng để giảm mức cholesterol LDL-cholesterol, nhưng chúng cũng có tác dụng làm giảm nhẹ Triglyceride. Statin hoạt động bằng cách ức chế enzyme HMG-CoA reductase, qua đó giảm sản xuất cholesterol tại gan. Một số nghiên cứu cho thấy, statin có thể giảm Triglyceride từ 20 – 40% ở những bệnh nhân có mức Triglyceride cao nhẹ, đặc biệt khi kết hợp với các liệu pháp khác như fibrate.

5. Orlistat

Orlistat là một loại thuốc giảm cân, hoạt động bằng cách ức chế enzyme lipase trong dạ dày và ruột, từ đó ngăn cản hấp thu chất béo từ thực phẩm vào máu. Mặc dù không trực tiếp làm giảm Triglyceride, việc giảm cân bằng Orlistat giúp cải thiện cấu trúc lipid máu tổng thể, bao gồm giảm Triglyceride, cholesterol và cải thiện tình trạng kháng insulin.

6. Một số loại thuốc khác

Ngoài các thuốc trên, một số loại thuốc như ezetimibe (giảm hấp thu cholesterol từ ruột) hoặc các chất ức chế PCSK9 (thuốc tiêm làm giảm LDL-cholesterol) cũng có thể hỗ trợ giảm Triglyceride, đặc biệt trong các trường hợp khó kiểm soát bằng phương pháp điều trị thông thường. Các chất này thường được sử dụng khi các biện pháp điều trị khác không mang lại hiệu quả mong muốn hoặc bệnh nhân có nguy cơ biến chứng cao.

Khi nào người bệnh tăng Triglyceride cần điều trị y tế?

Người bệnh tăng Triglyceride cần điều trị y tế khi mức Triglyceride trong máu đến ngưỡng nguy hiểm hoặc khi có nguy cơ cao dẫn đến biến chứng nghiêm trọng như:

• Mức Triglyceride cao: Khi mức Triglyceride máu vượt ngưỡng 500mg/dL, nguy cơ phát triển các biến chứng như viêm tụy cấp trở nên đáng lo ngại. Đây là lúc cần điều trị y tế ngay lập tức để kiểm soát mức lipid trong máu và ngăn chặn nguy cơ biến chứng.
• Khi không đáp ứng với thay đổi lối sống: Nếu việc thay đổi chế độ ăn uống, tập thể dục và các phương pháp điều chỉnh lối sống khác không giúp giảm mức Triglyceride hiệu quả, bác sĩ sẽ chỉ định điều trị bằng thuốc để kiểm soát tình trạng này.
• Các yếu tố nguy cơ kèm theo: Khi tăng Triglyceride đi kèm với các yếu tố nguy cơ khác như đái tháo đường, béo phì, hội chứng chuyển hóa hoặc bệnh tim mạch,… người bệnh cần can thiệp y tế để giảm nguy cơ xảy ra các biến chứng như đột quỵ, nhồi máu cơ tim và các vấn đề tim mạch khác.

Lưu ý an toàn khi điều trị tăng Triglyceride bằng insulin

Khi sử dụng insulin điều trị tăng Triglyceride máu bạn nên lưu ý một số vấn đề quan trọng sau để đảm bảo hiệu quả và tránh các biến chứng không mong muốn:

• Theo dõi đường huyết thường xuyên: Insulin có thể làm giảm mức đường huyết, do đó người bệnh cần được theo dõi đường huyết thường xuyên, đặc biệt là trong quá trình truyền insulin. Nếu đường huyết giảm dưới 180 mg/dL, nên sử dụng dung dịch dextrose để duy trì mức đường huyết trong khoảng an toàn (140-180 mg/dL).
• Giám sát mức Triglyceride máu: Mức Triglyceride máu nên được kiểm tra định kỳ, thường mỗi 12 giờ khi đang điều trị bằng insulin. Điều này giúp đảm bảo Triglyceride giảm xuống dưới ngưỡng an toàn (dưới 500 mg/dL) và tránh tình trạng hạ lipid máu quá mức.
• Ngừng truyền insulin khi Triglyceride về mức an toàn: Khi mức Triglyceride máu giảm xuống dưới 500 mg/dL, nên ngừng truyền insulin để tránh hạ quá mức lipid máu. Tiếp tục theo dõi và điều chỉnh chế độ điều trị sau đó.
• Theo dõi các biến chứng tiềm ẩn: Đối với một số trường hợp không bị tiểu đường, sử dụng insulin có thể gây ra các biến chứng như hạ đường huyết quá mức, tăng cân hoặc rối loạn điện giải. Do đó, cần có bác sĩ chuyên khoa giám sát trong suốt quá trình điều trị.
• Điều chỉnh liều lượng: Liều lượng insulin cần được điều chỉnh phù hợp, thường từ 0,1-0,3 UI/kg/giờ. Bác sĩ sẽ điều chỉnh liều lượng dựa trên tình trạng lâm sàng của bệnh nhân và kết quả theo dõi lipid máu.
• Thận trọng khi kết hợp với các thuốc khác: Nếu bệnh nhân đang sử dụng các loại thuốc khác để giảm Triglyceride như fibrate hoặc omega-3, cần phải theo dõi sát sao để tránh tương tác thuốc và các tác dụng phụ không mong muốn.

Người bệnh nên thường xuyên kiểm tra sức khỏe định kỳ để theo dõi chỉ số Triglyceride máu

Tiên lượng điều trị tăng Triglyceride bằng insulin

Tiên lượng điều trị tăng Triglyceride bằng insulin thường khả quan nếu được quản lý đúng cách, nhưng còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như mức độ tăng Triglyceride, tình trạng sức khỏe tổng thể của bệnh nhân và khả năng đáp ứng điều trị. Dưới đây là một số khía cạnh của tiên lượng điều trị:

• Hiệu quả nhanh trong việc hạ Triglyceride: Insulin có thể giúp giảm Triglyceride nhanh chóng, đặc biệt trong các trường hợp tăng Triglyceride nặng, như viêm tụy cấp hoặc Triglyceride > 1000 mg/dL. Thường chỉ sau vài ngày điều trị bằng insulin, mức Triglyceride có thể giảm đáng kể, giúp giảm nguy cơ biến chứng nghiêm trọng như viêm tụy cấp.
• Cải thiện chức năng chuyển hóa: Đối với những bệnh nhân mắc hội chứng chuyển hóa hoặc đái tháo đường, sử dụng insulin điều trị tăng Triglyceride máu có thể giúp cải thiện cả tình trạng rối loạn chuyển hóa đường, giúp kiểm soát bệnh lý tổng thể tốt hơn, giảm nguy cơ biến chứng tim mạch.
• Khả năng phục hồi sau biến chứng: Ở những bệnh nhân có biến chứng viêm tụy cấp do tăng Triglyceride, điều trị bằng insulin có thể cải thiện tiên lượng và giảm tỷ lệ tái phát nếu kết hợp thay đổi lối sống và sử dụng các thuốc điều trị hỗ trợ khác như fibrate hoặc omega-3.
• Nguy cơ tái phát: Người bệnh vẫn có nguy cơ tái phát sau khi điều trị tăng Triglyceride bằng insulin nếu không kiểm soát tốt tình trạng bệnh. Do đó, bệnh nhân cần tiếp tục theo dõi và điều chỉnh lối sống, kết hợp với các liệu pháp điều trị khác để duy trì mức lipid máu ổn định.
• Phụ thuộc vào bệnh lý nền: Tiên lượng điều trị cũng phụ thuộc vào bệnh lý nền của bệnh nhân. Những người mắc bệnh đái tháo đường hoặc rối loạn chuyển hóa nặng có thể gặp khó khăn hơn trong việc duy trì mức Triglyceride ổn định sau điều trị, do đó cần tái khám và theo dõi thường xuyên.

Phòng ngừa cải thiện tình trạng tăng Triglyceride máu

Bên cạnh áp dụng điều trị tăng Triglyceride bằng insulin, người bệnh nên chủ động phòng ngừa bệnh tái phát bằng các biện pháp điều chỉnh lối sống, ăn uống và duy trì sức khỏe tổng thể:

• Giảm lượng đường và tinh bột tinh chế: Hạn chế thực phẩm chứa đường đơn như bánh kẹo, đồ uống có đường, thức ăn nhanh,… vì chúng có thể làm tăng Triglyceride.
• Hạn chế chất béo bão hòa và chất béo trans: Tránh thực phẩm chứa nhiều chất béo bão hòa như thịt đỏ, bơ và các loại dầu tinh chế. Người bệnh cũng nên tránh chất béo trans, có trong nhiều đồ ăn nhanh và thực phẩm chế biến sẵn.
• Bổ sung chất béo tốt: Tăng cường ăn các loại thực phẩm giàu omega-3 như cá hồi, cá thu, hạt chia, hạt lanh, dầu ô liu,… Đây là các loại chất béo có tác dụng giảm mức Triglyceride và cải thiện sức khỏe tim mạch.
• Tăng lượng chất xơ: Ăn nhiều thực phẩm chứa chất xơ như rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt, đậu, trái cây,… Chất xơ giúp giảm hấp thu Triglyceride và cholesterol trong máu.
• Tập thể dục đều đặn: Tập luyện ít nhất 30 phút mỗi ngày bằng các bài tập như đi bộ nhanh, chạy bộ, bơi lội hoặc đạp xe có thể giảm mức Triglyceride. Hoạt động thể chất thường xuyên cũng giúp kiểm soát cân nặng và cải thiện sức khỏe tim mạch.
• Giảm cân và duy trì cân nặng phù hợp: Giảm 5-10% trọng lượng cơ thể có thể giảm đáng kể mức Triglyceride. Giảm mỡ thừa, đặc biệt là mỡ bụng, sẽ giúp cải thiện lipid máu và giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Sau khi đạt được cân nặng mong muốn, tiếp tục duy trì thói quen ăn uống lành mạnh và hoạt động thể chất để ngăn ngừa tình trạng tăng Triglyceride tái phát.
• Giảm hoặc tránh rượu: Rượu có thể làm tăng mạnh Triglyceride trong máu, do đó nên hạn chế hoặc tránh hoàn toàn rượu bia để ngăn ngừa tăng Triglyceride máu.
• Xét nghiệm máu định kỳ: Thực hiện kiểm tra mức lipid máu định kỳ để theo dõi Triglyceride và các chỉ số khác như cholesterol để bác sĩ có thể điều chỉnh phác đồ điều trị hoặc tư vấn kịp thời về các thay đổi cần thiết.

Bên cạnh việc duy trì lối sống lành mạnh và sử dụng thuốc theo chỉ định y khoa, người bệnh có thể kết hợp thêm các dưỡng chất tự nhiên có tác dụng hỗ trợ điều hòa mỡ máu như tinh chất GDL-5 có trong sản phẩm FAZ của Mỹ.

GDL-5 đã được chứng minh có khả năng kích hoạt thụ thể LDL-c trong tế bào và điều hòa hoạt động của enzyme HMG-CoA reductase, giúp giảm quá trình tổng hợp cholesterol, tăng cường vận chuyển LDL-c vào tế bào, đồng thời cải thiện chuyển hóa và sử dụng chất béo. Nhờ vậy, GDL-5 hỗ trợ cân bằng các thành phần mỡ máu, phòng ngừa và hỗ trợ điều trị tình trạng Triglyceride máu cao hiệu quả.

Điều trị tăng Triglyceride bằng insulin là một phương pháp hiệu quả, đặc biệt trong các trường hợp Triglyceride tăng cao nguy hiểm hoặc khi các biện pháp thông thường không mang lại kết quả. Tuy nhiên, quá trình điều trị cần được thực hiện dưới sự giám sát chặt chẽ của bác sĩ, kết hợp với thay đổi lối sống và sử dụng các thuốc hỗ trợ khác để đạt hiệu quả tối ưu và an toàn cho người bệnh.