Sự thật: Người ăn chay có bị máu nhiễm mỡ không?
Nhiều người cho rằng ăn chay giúp giảm mỡ máu và bảo vệ tim mạch, nhưng thực tế không phải ai ăn chay cũng tránh được nguy cơ máu nhiễm mỡ. Vậy người ăn chay có bị máu nhiễm mỡ không, nguyên nhân do đâu và cần lưu ý gì trong chế độ ăn uống? Cùng FAZ theo dõi ngay bài viết dưới đây.

Người ăn chay có bị máu nhiễm mỡ không?
Nếu ăn chay nhưng tiêu thụ quá nhiều tinh bột tinh chế, dầu thực vật chiên rán, đồ ngọt hoặc thức ăn chế biến sẵn cũng có thể dẫn đến nguy cơ tăng triglycerid và cholesterol xấu (LDL-c) trong máu. Ngoài ra, thiếu hụt protein động vật khiến cơ thể hấp thu kém một số axit béo thiết yếu và vitamin nhóm B, làm rối loạn chuyển hóa mỡ. Đặc biệt, người ăn chay trường nhưng ít vận động hoặc có yếu tố di truyền về rối loạn lipid máu vẫn có nguy cơ cao mắc bệnh.
Tại sao người ăn chay vẫn có nguy cơ bị mỡ máu?
Nhiều người cho rằng ăn chay đồng nghĩa với việc tránh xa các bệnh lý tim mạch hay mỡ máu cao, nhưng điều này không hoàn toàn đúng. Chế độ ăn chay nếu không được cân đối hợp lý vẫn có thể khiến mỡ máu tăng cao do mất cân bằng giữa năng lượng nạp vào và khả năng chuyển hóa của cơ thể. Dưới đây là các nguyên nhân phổ biến lý giải vì sao người ăn chay mỡ máu cao.
1. Tiêu thụ quá nhiều tinh bột và thực phẩm chế biến sẵn
Nhiều người ăn chay thường sử dụng cơm trắng, bún, bánh mì, mì gói hoặc các loại đồ chay công nghiệp để thay thế thịt cá. Tuy nhiên, tinh bột tinh chế và thực phẩm chế biến sẵn thường chứa lượng đường, muối và chất béo bão hòa cao. Khi ăn quá nhiều, cơ thể chuyển hóa lượng tinh bột dư thành triglycerid (một dạng chất béo trong máu) làm tăng nguy cơ rối loạn lipid máu.
2. Lạm dụng dầu thực vật và món chiên rán
Dầu thực vật như dầu hướng dương, dầu đậu nành hay dầu cọ thường được xem là “lành mạnh”, nhưng khi sử dụng quá mức hoặc dùng để chiên rán nhiều lần, chúng sẽ bị oxy hóa, tạo ra chất béo chuyển hóa (trans fat) có hại cho tim mạch. Người ăn chay có xu hướng dùng nhiều dầu để tăng hương vị cho món ăn, vô tình khiến lượng chất béo xấu tích tụ trong máu, làm tăng cholesterol xấu LDL-cholesterol và giảm cholesterol tốt HDL-cholesterol.
3. Thiếu hụt vitamin B12 và omega-3
Do không tiêu thụ thịt cá, người ăn chay dễ bị thiếu vitamin B12 và omega-3 – hai dưỡng chất quan trọng giúp điều hòa chuyển hóa chất béo và bảo vệ mạch máu. Thiếu vitamin B12 có thể làm tăng homocysteine, một chất liên quan đến nguy cơ xơ vữa động mạch. Trong khi đó, omega-3 giúp giảm triglycerid và ngăn ngừa hình thành mảng bám trong thành mạch. (1)

Ăn chay chỉ thực sự tốt cho sức khỏe khi được xây dựng khoa học, cân bằng giữa năng lượng, dưỡng chất và thói quen sinh hoạt lành mạnh
Gợi ý thực đơn ăn chay phù hợp cho người bị mỡ máu cao
Ăn chay đúng cách có thể giúp cải thiện chỉ số mỡ máu và giảm nguy cơ bệnh tim mạch, tuy nhiên không phải thực phẩm chay nào cũng tốt. Việc lựa chọn và kết hợp nhóm thực phẩm hợp lý sẽ giúp duy trì cân bằng dinh dưỡng, hạn chế tích tụ cholesterol xấu và tăng cường chuyển hóa chất béo trong cơ thể.
1. Nhóm thực phẩm nên bổ sung
Người bị mỡ máu cao nên ưu tiên thực phẩm giàu chất xơ hòa tan như yến mạch, đậu lăng, đậu nành, hạt chia, hạt lanh, rau xanh và trái cây tươi. Chất xơ giúp làm giảm hấp thu cholesterol trong ruột, từ đó hạ LDL-c (cholesterol xấu). Bên cạnh đó, nên bổ sung nguồn omega-3 thực vật từ hạt óc chó, hạt lanh hoặc dầu tảo biển để hỗ trợ tim mạch. Protein thực vật từ các loại đậu cũng giúp duy trì khối cơ và ổn định chuyển hóa. Ngoài ra, sử dụng dầu oliu, dầu hạt cải, dầu cám gạo hoặc dầu mè tốt hơn cho hệ mạch máu.
=> Có thể bạn quan tâm: Ăn mướp đắng có giảm mỡ máu không?
2. Nhóm thực phẩm nên hạn chế
Hạn chế các món chiên rán, nhiều dầu mỡ, đồ chay công nghiệp, thực phẩm chứa bột mì trắng, đường tinh luyện và nước ngọt có gas. Các loại thực phẩm này làm tăng triglycerid và cholesterol trong máu, khiến tình trạng mỡ máu nghiêm trọng hơn. Đồng thời, người ăn chay cũng nên giảm lượng muối trong bữa ăn để tránh tăng huyết áp, nguy cơ đi kèm với rối loạn lipid máu.
Có cách nào phòng ngừa mỡ máu cao ở người ăn chay không?
Ăn chay có bị máu nhiễm mỡ không hoàn toàn phụ thuộc vào chế độ ăn và lối sống khoa học. Hãy ưu tiên thực phẩm tươi, ít qua chế biến, tăng cường rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và các loại hạt chứa omega-3. Hạn chế đồ chiên rán, tinh bột tinh chế, thực phẩm chay công nghiệp và đồ ngọt. Đồng thời, duy trì thói quen vận động ít nhất 30 phút mỗi ngày, kiểm tra mỡ máu định kỳ, giữ cân nặng ổn định và ngủ đủ giấc để hỗ trợ chuyển hóa chất béo hiệu quả.

Duy trì lối sống khoa học và thường xuyên vận động là cách tốt nhất để phòng ngừa mỡ máu cao hiệu quả
Bên cạnh việc duy trì chế độ ăn uống hợp lý, lối sống khoa học và kiểm soát cân nặng, người bị rối loạn mỡ máu nên bổ sung thêm các hoạt chất sinh học tự nhiên có khả năng hỗ trợ giảm cholesterol và ổn định mỡ máu, từ đó bảo vệ hệ tim mạch khỏe mạnh.
Thông qua nhiều nghiên cứu chuyên sâu, các nhà khoa học Mỹ đã phát hiện tinh chất GDL-5 (policosanol) – chiết xuất từ phấn mía Nam Mỹ, có tác dụng điều hòa cholesterol bằng cách kích hoạt các thụ thể tế bào, tăng cường chuyển hóa mỡ trong cơ thể. Hoạt chất này giúp giảm cholesterol LDL-c, đồng thời tăng HDL-c, mang lại hiệu quả cân bằng mỡ máu tự nhiên, hỗ trợ kiểm soát huyết áp và giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch.
Hy vọng bạn đã tìm được câu trả lời cho thắc mắc “ăn chay có bị máu nhiễm mỡ không?”. Lựa chọn thực phẩm đúng cách, chế độ ăn uống khoa học kết hợp cùng việc duy trì vận động đều đặn sẽ giúp kiểm soát mỡ máu an toàn, cải thiện sức khỏe tim mạch và duy trì cơ thể nhẹ nhàng, tràn đầy năng lượng.
- Pawlak, R. (2015). Is vitamin B12 deficiency a risk factor for cardiovascular disease in vegetarians? American Journal of Preventive Medicine, 48(6), e11–e26. https://doi.org/10.1016/j.amepre.2015.02.009






